เนื่องจากปัจจุบันนี้ จานดาวเทียมมีราคาถูกลงมาก จนใคร ๆ ก็สามารถซื้อหามาติดตั้งได้ บางท่านก็ติดตั้งเอง เพราะจานมีขนาดเล็กลง จนติดตั้งเองได้สะดวก อีกทั้งมีคู่มือ และข้อมูลการติดตั้งแบบเปิดเผยซึ่งหาได้ไม่ยาก เลยทำให้การติดตั้ง จานดาวเทียม เป็นของเล่น หรืองานอดิเรกจนกระทั่งเป็นอาชีพเสริม สำหรับบางคนไปเลยก็มี

     แต่ก็มีอีกกลุ่มหนึ่ง ซึ่งยังไม่มีความรู้ ความเข้าใจ หรือพึ่งเริ่มเข้ามาศึกษา ทำให้เกิดคำถามมากมาย ซึ่งเป็นคำถาม ที่คนตอบอาจไม่ค่อยอยากตอบสักเท่าไร เช่น จานดาวเทียม คืออะไร ต่างกันอย่างไร รับอะไรได้บ้าง ขอข้อมูลโดยละเอียด อันนี้เป็นคำถามซึ่งท่านที่ถามยังไม่มีข้อมูลอะไรเลย ต้องแนะนำให้หาอ่าน และค้นคว้าข้อมูลไปสักพักก่อน บางคนเปิดเว็บเจอแล้วก็ถามไปเรื่อย ๆ ทีละตัว ๆ โดยไม่มีจุดมุ่งหมาย อย่างนี้ต้องเห็นใจร้านค้าด้วยนะครับ
เมื่อไม่ได้คำตอบตามที่ต้องการ ทำให้ลูกค้าบางท่านเสียความรู้สึกเพราะบางท่านตั้งใจซื้อจริง ๆ  ดังนั้นถ้าได้อ่านบทความดังต่อไปนี้ จะช่วยลดขั้นตอนการถาม และการค้นหาข้อมูลให้ง่ายและรวดเร็วขึ้น ซึ่งตั้งใจจะใช้ภาษาคุยกันง่าย ๆ แบบไม่มีวิชาการมาเกี่ยวข้องมากให้ปวดหัว

     คำถามที่มักถามกันบ่อย ๆ เช่น ต้องการติดจานดาวเทียม ช่วยแนะนำหน่อย, จานแต่ละแบบต่างกันอย่างไร, รับอะไรได้บ้าง

คำถามนี้มักจะได้รับการถามกลับว่า ลูกค้าต้องการดูรายการแบบไหน ประเทศอะไร ซึ่งก็มีความต้องการต่างกันออกไป ส่วนใหญ่จะเน้นดูทีวีไทย 6 ช่อง ซึ่งก็สามารถแนะนำให้ได้ว่า ทีวีไทย 6 ช่องนั้นส่งให้ดูอยู่ 2 ระบบ คือ ระบบ KU-BAND และระบบ C-BAND

ระบบ Ku-band ก็ที่เราเห็นเป็นจานของ UBC DTV SAMART นั่นแหละ จะเป็นจานทึบเล็ก ๆ แบน ๆ ขนาด 60-75 cm ระบบนี้ส่งทีวีไทยแต่จะเข้ารหัสไว้ ทำนองว่าดูฟรีไม่ได้ ต้องใช้เครื่องรับเฉพาะเท่านั้นถึงจะดูได้
ราคาเฉลี่ยสำหรับชุดรับทีวีไทยอยู่ที่ประมาณ 1,850-3,900 บาท แล้วแต่คุณภาพของเครื่องรับ และรายการมที่เพิ่มขึ้นมา

ข้อดีของระบบนี้ คือ จานมีขนาดเล็กติดตั้งง่าย
ข้อเสีย คือ จะมีปัญหาเวลาฝนตกหนัก ๆ อาจจะดูไม่ได้

ระบบ C-band จานที่ใช้รับสัญญาณระบบนี้ จะเป็นจานใหญ่ ๆ มีทั้งแบบทึบและแบบโปร่ง ทรงก้นลึกเหมือนกะทะ ขนาดตั้งแต่ 4.5-10 ฟุต ปัจจุบัน 90 % จะเน้นรับที่ดาวเทียม Thaicom2,5 เพราะทีวีไทยส่งที่ดาวเทียมดวงนี้
ราคาเฉลี่ยสำหรับชุดรับทีวีไทย ขนาด 4.5-6 ฟุต อยู่ที่ประมาณ 2,000-3,200 บาท แล้วแต่ขนาดจานและคุณภาพของเครื่องรับ

ข้อดีของระบบนี้  คือ จำนวนช่องรายการที่ดูฟรีจะมีมากกว่า  และไม่มีปัญหาเวลาฝนตก
ข้อเสีย คือ จานมีขนาดใหญ่

ที่นี้ เมื่อทั้ง 2 ระบบ ต่างก็ดูทีวีไทยได้เหมือนกัน ก็ต้องมาดูที่ความต่างของช่องรายการที่นอกเหนือจากทีวีไทย 6 ช่อง ว่าเราควรจะตัดสินใจเลือกระบบไหน และแบบไหนดี

ระบบ Ku-band ได้แก่UBC DTV และ SAMART ต่างกันอย่างไร

 - UBC หรือ TRUE VISION คงไม่ต้องอธิบายมาก เพราะส่วนใหญ่ก็จะทราบกันดีว่าดูอะไรได้บ้าง และต้องจ่ายเงินอย่างไร ในที่นี้จะไม่กล่าวถึงในรายละเอียดนะครับ

- DTV เป็นชุดรับทีวีไทยราคาถูก จานสีเหลืองขนาดเล็กเพียง 60 ซ.ม. กับเครื่องรับ (Receiver) แบบถอดรหัสได้ในต้ว ก็ทำให้สามารถรับทีวีไทย 6 ช่อง บวกกับช่องที่ส่งให้ดูฟรีอีก 22 ช่อง ได้แก่ ช่องเพื่อการศึกษา 15 ช่อง, ETV, MONEY, DMC, TVTV, TGN, สยามสปอร์ต,  ช่องรัฐสภา ก็ทำให้ชุด DTV ชุดนี้สามารถรับชมช่องรายการได้มากถึง 28 ช่องรายการ ในราคาเพียง 1,850 บาท

- SAMART DTH เป็นชุดรับทีวีไทยเหมือนกัน ใช้จาน 75 ซ.ม. ดูช่องรายการได้เหมือนกับ DTV ทุกอย่าง เพียงแต่มีรายการเพิ่มขึ้นมาให้ดูฟรีสำหรับท่านที่ใช้เครื่องรับ Samart โดยเฉพาะ  ช่องที่เพิ่มขึ้นมาได้แก่ Nation, EarthOne, Filmagix Asia,  Kids Club ซึ่งช่องรายการต่าง ๆ ในอนาคตอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม

ระบบ C-band เป็นยังไง

      ปัจจุบันมีมากมายหลายยี่ห้อ ห้ำหั่นกันด้วยราคา คุณภาพก็พอใช้ได้ เพราะจะดีมากไม่ได้ เนื่องจาก ต่างก็พยายาม ทำให้ต้นทุนตัวเองต่ำที่สุด เพื่อการแข่งขันกันในตลาด ประโยชน์ตกอยู่ที่ลูกค้า ที่สามารถซื้อหามาได้ในราคาถูกกว่า เมื่อก่อนมาก  ราคา ณ ปัจจุบัน คาดว่าใกล้จะถึงจุดต่ำสุดแล้ว ถ้าราคาลงมากกว่านี้ รับรองว่าคุณภาพสินค้าจะต้องลดลงไปด้วย เช่น จานต้องมีขนาดเล็กลง บางลง เครื่องรับก็ต้องลดคุณภาพลงไปอีก บอบบางลง ตัดฟังชั่นค์ที่ไม่ค่อยได้ใช้ออก ซึงปัจจุบัน ก็ตัดจนไม่รู้จะตัดอะไรแล้ว เหลือแต่ภาพกับเสียง  ก็เลือกซื้อหากันได้ตามอัธยาศัยครับ

     ที่เกริ่นมาซะเยอะในเรื่องของระบบ C-band นั้น เนื่องจากสินค้ามีมากมายหลายยี่ห้อและหลายขนาด ไม่เหมือนระบบ Ku-band ซึ่งมีให้เลือกไม่กี่แบบ และต่างก็มีจุดขายในตัวเองอยู่แล้ว ทำให้เลือกได้ง่าย แต่ระบบ C-band นี่ รายการที่ส่งฟรีนั้น ทุกยี่ห้อก็รับได้เหมือนกันหมด (ยกเว้นบางรุ่นส่งรายการที่เข้ารหัส ซึ่งจะแยกออกไปก่อน) คราวนี้ก็ต้องมาดูว่าจะเลือกซื้ออย่างไร

      ยี่ห้อ    ดูยี่ห้อที่มีชื่อเสียงไว้ใจได้ ที่สำคัญต้องมีความรับผิดชอบด้วย เพราะถ้าไม่ดีจริง รับรองว่าอยู่ในตลาดนี้ไม่ได้นานครับ จะต้องมีอันเป็นไปแน่นอน
      ราคา   ถ้าเป็นจานดูขนาดเทียบกันฟุตต่อฟุต  แน่นอนยิ่งใหญ่ยิ่งดี และยิ่งแพงครับ ถ้าขนาดเท่ากันต้องดูราคาส่วนต่างว่า ชุดที่ราคาสูงกว่ามีอะไรที่เหนือกว่า และคุ้มค่ากับราคาที่สูงกว่าหรือไม่
      คุณภาพ  แทบจะบอกได้ว่า ราคากับคุณภาพแยกกันไม่ออกเลย  สินค้าคุณภาพดีกว่าย่อมแพงกว่าเป็นเรื่องธรรมดาครับ
      บริการ  ดูว่าเมื่อสินค้ามีปัญหา ยี่ห้อไหนให้บริการและรับผิดชอบดีกว่า เลือกยี่ห้อนั้นครับ  ทุกวันนี้ของราคาถูก ต้องเน้นเรื่องนี้กันไว้ก่อน เพราะมีโอกาสได้ใช้บริการแน่ครับ 

      เมื่อเรารู้แล้วว่าแต่ละยี่ห้อก็สามารถรับรายการได้เหมือน ๆ กัน คราวนี้ก็ต้องมาดูที่คุณภาพของสินค้า และราคาเป็นหลัก ก่อนอื่น ต้องรู้ก่อนว่า  อุปกรณ์ที่จะทำให้สามารถรับสัญญาณดาวเทียมได้นั้น ประกอบด้วยอะไรบ้าง
    1. จานรับสัญญาณดาวเทียม มีหน้าที่ทำการสะท้อนสัญญาณที่ส่งมาจาดาวเทียมเข้า LNBF
    2. LNBF ทำหน้าที่รับสัญญาณ ที่สะท้อนมาจากจาน และแปลงให้เป็นความถี่ต่ำ ก่อนที่จะขยายสัญญาณ เพื่อส่งต่อไปยังเครื่องรับสัญญาณ หรือที่เรียกกันว่า Receiver  โดยใช้ สาย RG-6U เป็นตัวนำสัญญาณ
    3. เครื่องรับสัญญาณ หรือ Receiverมีหน้าที่แปลงสัญญาณที่ได้รับจาก LNBF เป็นภาพและเสียงให้เรารับชม

 ถ้าขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งไป ก็ไม่สามารถรับชมรายการได้แน่นอน ดังนั้นท่านที่ชอบถามเวลาเจอสินค้าที่เป็นหน้าจาน หรืออุปกรณ์ตัวใดตัวหนึ่ง ว่าสามารถรับอะไรได้บ้าง จะได้ทราบว่า การจะรับได้นั้นจะต้องประกอบไปด้วย 3 ข้อข้างต้นนี้ครับ

ใช้จานขนาดไหนดี

     จานขนาดเล็กย่อมราคาถูกกว่าขนาดใหญ่ แต่เนื่องจากรายการที่ส่งมาจากดาวเทียมนั้นมีหลายความถี่มาก บางความถี่ก็แรง บางความถี่ก็อ่อน  ความถี่อ่อนก็ต้องการจานขนาดใหญ่ที่สามารถสะท้อนสัญญาณได้มาก เพื่อให้ได้คุณภาพสัญญาณที่เพียงพอ ดังจะเห็นว่าถ้าคุณภาพของสัญญาณไม่เพียงพอ จะทำให้เกิดปัญหา ต่อภาพที่ได้ คือ จะทำให้ภาพเป็นโมเสค หรือกระตุกเป็นช่วง ๆ ดังนั้น ก็อยู่ที่ลูกค้าว่าจะ ต้องการดูช่องที่สัญญาณอ่อนหรือไม่ ถ้าไม่ต้องการดู ก็สามารถใช้จานขนาดเล็กลงได้ ทำให้ประหยัดทั้งเงิน และพื้นที่ติดตั้งได้อีกนิดหน่อย

     ปัจจุบัน ช่องที่สัญญาณอ่อน คือ ช่องพม่า, BVN, TEN TV, กัมพูชา ถ้าไม่เน้นช่องพวกนี้ ต้องการรับแต่ทีวีไทย ก็ใช้จานขนาด 4.3 หรือ 130 ซ.ม. ซึ่งอาจต้องใช้ฝีมือ และความละเอียด ในการปรับหน่อยนะครับ แต่ขนาดจานที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในตอนนี้ คือขนาด 4.5, 5, 5.5  ฟุต หรือ 135, 150, 170 ซ.ม.  แล้วแต่ว่ายี่ห้อไหนจะให้หน่วยวัดเป็นฟุต หรือเป็น ซ.ม.
     แนะนำขนาด ที่ไม่มีปัญหา อย่างต่ำต้อง 5 ฟุต หรือ 150 ซ.ม. ถ้าจะให้ดีก็ใช้ 5.5 หรือ 170 ไปเลยครับ 

 สรุป
- ขนาดจาน ของ Dynasat สำหรับรับทีวีไทย ปัจจุบันมีขนาด 4.6, 5, 5.5, 6 ฟุต
  แต่ละรุ่นราคาต่างกันประมาณ 300-400 บาท

- ขนาดจาน ของ PSI สำหรับรับทีวีไทย ปัจจุบันมีขนาด 130, 150, 170, 185 ซ.ม.
  แต่ละรุ่นราคาต่างกันประมาณ 200-300 บาท

- ขนาดจาน ของ Infosat สำหรับรับทีวีไทย ปัจจุบันมีขนาด 4.5, 5, 5.5 ฟุต
  แต่ละรุ่นราคาต่างกันประมาณ 200-300 บาท

- ขนาดจาน ของ ideachun สำหรับรับทีวีไทย ปัจจุบันมีขนาด 135, 150, 160 ซ.ม.
  แต่ละรุ่นราคาต่างกันประมาณ 100-200 บาท